متدولوژی عملیاتی BPM - قسمت ششم

در قسمت پنجم این مطلب، فاز چهارم متدولوژی عملیاتی BPM ارائه گردید. در این مطلب فاز ۵ یعنی پیاده سازی (Implementation) ارائه می شود.

 

فاز 5: پیاده سازی (Implementation)

در انتهای فاز طراحی، یک نمونه ی اولیه از فرآیند ساخته می شود و اطمینان می یابید که انجام پروژه در فازهای بعدی امکان پذیر است. در این فاز باقی مانده، توسعه پروژه با بهره گیری از نمونه اولیه فرآیند و مستندات طراحی عملیاتی انجام می گردد.

در این فاز فعالیت های زیر صورت می گیرد:

  1. تکمیل مستندات طراحی فنی
  2. توسعه برنامه ها و واسط های کاربری فرآیند
  3. اجرای تست واحد (Unit Test) برای برنامه های هر توسعه دهنده
  4. اجرای چندین چرخه از تست های یکپارچه سازی بر روی نقش ها، مولفه ها و برنامه ها
  5. تهیه مستندات آموزشی
  6. آموزش کاربران سیستم
  7. تهیه مستندات راهنمای آنلاین
  8. راه اندازی

در حقیقت، کار بر روی مستندات طراحی فنی از فاز قبل، شروع شده است؛ ولی این مستندات در حدی تهیه شده بودند که بتوانند ساخت نمونه اولیه را پوشش دهند. در شروع فاز پیاده سازی باید تمامی طراحی های فنی - که برای پیاده سازی کامل فرآیند لازم می باشد- تکمیل گردد. این طراحی ها شامل مدل های فنی سطح بالا و خصوصیات فنی می شود که معمار برنامه های کاربردی سازمان و توسعه دهندگان در فاز قبل تهیه کرده بودند. در این فاز، معمار برنامه کاربردی سازمان رابط های کاربری را به مستندات اضافه می کند (مانند: ظاهر فرم ها، رفتار فرم ها به ازای نقش ها، دسترسی ها و...)؛ همچنین تیم فنی با برگزاری جلسات متعدد مطمئن می گردد که تمامی اجزاء این راهکار با یکدیگر هم خوانی داشته و بصورت یک راهکار منسجم طراحی شده است. پس از تکمیل مستندات طراحی فنی، تیم توسعه بخش های مختلف فرآیند را پیاده سازی می کند و قبل از ثبت آن هر یک را با روش تست واحد ارزیابی می کنند.

تست واحد، اولین حلقه از زنجیره تست نرم افزار است. مرحله بعد تست یکپارچه سازی است، این دوره توسط تیم تست بر روی فرآیندهای به هم پیوسته (End-to-End) - که منجر به یک خدمت می شوند- برای حداقل دو مرتبه اجرا می گردد. هر دوره تست یکپارچکی شامل مجموعه ای از سناریوهای کسب و کار است. معمولاً فرآیندهای کسب و کار شامل مجموعه ای از دروازه های تصمیم گیری و شاخه هایی است که هر نمونه فرآیند می تواند مسیری را بر روی آن ها طی کند. یک سناریو شامل یک نمونه فرآیند است که بر روی مجموعه پیوسته ای از فرآیندها اجرا می گردد. سناریو تست یکپارچه سازی شامل فعالیت های انسانی و سیستمی است، برای هر فعالیت داده تستی وارد و خروجی دریافت می گردد، سپس با خروجی مورد انتظار مقایسه می گردد. چندین ابزار مدیریت تست نظیر TestDirector (شرکت Mercury Interactive) یا Silk Central (شرکت Segue Software) و یا eTest (شرکت Empirix) و... وجود دارد که توصیه می شود از آن ها استفاده کنید. در این ابزارها برای هر سناریو می تواند یک برنامه ی تست تنظیم شود و یکی از افراد تست کننده را به آن تخصیص دهید. خطاهایی که در حین اجرای برنامه تست یکپارچه سازی مشخص می شوند برای بررسی بیشتر در ابزار مدیریت تست به بخش مربوطه ارجاع داده می شود. برای اطمینان از رفع خطاها، تا زمانی که تمام مراحل برنامه تست انجام نشده است نباید خطاهای شناسایی شده بسته شود. یک تست یکپارچکی خوب تستی است که تعداد زیادی خطا را شناسایی و برطرف کند. دوره اول تست یکپارچه سازی باید بتواند 80 درصد از سناریوی اصلی کسب و کار را پوشش دهد. در دوره دوم تا جایی که امکان دارد قسمت های باقی مانده سناریو تست می شود. معمولاً در دوره اول شاخه های اصلی فرآیندهای کسب و کار و در دوره دوم استثنائات تست می شود. در حین رفع یک خطا اگر مشخص شد که خطا در سناریو های دیگر نیز تاثیر داشته است باید تمامی سناریوهای مرتبط نیز مجدداً تست شوند تا از صحت عملکرد آنان اطمینان حاصل گردد.

اعضاء تیم تست شامل کارشناسان طراحی فرآیند – از تیم تغییرات کسب و کار- و توسعه دهندگان است. اعضاء اصلی تیم و کارشناسان طراحی چارت سازمانی نیز مسئول تهیه مستندات آموزشی هستند. باید توجه داشت که با اطلاع رسانی به تیم تهیه مستندات، تغییرات حاصل از تست یکپارچه سازی در مستندات آموزشی نیز اعمال می شود. در ابزارهای آموزشی موثر، کاربران بیشتر با کامپیوتر در تعامل هستند. زمانی که تهیه مستندات آموزشی پایان یافت، آن ها می توانند به تهیه راهنمای آنلاین بپردازند. برای هماهنگی زمانبندی و برگزاری جلسات آموزشی کارکنان نیازمند یک مدیر آموزش هستید. رایج ترین شکایت کاربران پروژه های فناوری اطلاعات، ناکافی بودن آموزش است در صورتی که خوب می دانید آموزش مناسب کاربران چقدر می تواند نیاز به پشتیبانی ابزار را کاهش دهد و همچنین مقبولیت راهکارهای فرآیند کسب و کار را به همراه دارد.

فاز پیاده سازی فازی است که بیشترین حمایت را از تیم پشتیبان تکنولوژی می طلبد. صرف نظر از نحوه برنامه ریزی پروژه، فاز پیاده سازی معمولاً با کار طولانی مدت اعضاء تیم همراه است؛ بدین صورت که تصور کار 24 ساعته دور از ذهن نیست. در این میان حمایت تیم پشتیبان تکنولوژی بسیار حیاتی است.

از منظر کلان پروژه، حداقل نیازمندی های لازم برای مهاجرت پروژه شامل: توسعه فرآیند، تضمین کیفیت، آموزش کاربران و آمادگی محیط نصب و راه اندازی است. شکل زیر مهاجرت فرآیند در محیط های متفاوت را نمایش می دهد:

            

 

محیط توسعه، محلی است که کارشناسان طراحی فرآیند و توسعه دهندگان به ساخت فرآیندهای کسب و کار مشغول هستند. پس از انجام تست واحد بر روی تمامی مولفه ها، فرآیندها به محیط تضمین کیفیت فرستاده می شوند که تست یکپارچه سازی در این محیط انجام می گردد. در محیط تضمین کیفیت هیچ گونه کد نویسی نباید صورت گیرد یا در حقیقت هیچ کد نویسی نباید در محیطی غیر از محیط توسعه صورت گیرد. تمام خطاها باید در محیط توسعه رفع شوند و پس از انجام تست واحد - توسط اعضاء تیم توسعه- برای تست یکپارچه سازی به محیط تضمین کیفیت فرستاده شوند. محیط آموزش می تواند همچون محیط تضمین کیفیت باشد، بدین صورت که پس از رفع خطا در محیط توسعه، فرآیند برای تست به محیط های تضمین کیفیت و آموزش فرستاده شود. 

از دیگر نیازمندی های کاربردی پروژه، داشتن یک جعبه نمونه های اولیه فرآیند است. در این جعبه مجازی علاوه بر ساخت نمونه اولیه فرآیند، کارشناسان طراحی فرآیند و توسعه دهندگان نیز می توانند ایده های مد نظرشان را قبل از پیاده سازی در محیط توسعه در آن اجرا کنند. نیازمندی دیگری که در پروژه ها مفید واقع می گردد انجام تست استرس بر روی فرآیندهای طراحی شده است. تست استرس برای پروژه های مدیریت فرآیند کسب وکار حیاتی است زیرا ذینفعان انتظار دارند این پروژه ها بالاترین بازدهی را داشته باشند؛ بنابراین برای کسب اطمینان از زمان پاسخگویی مناسب این پروژه ها در محیط نصب، بهتر است از تست استرس استفاده کنیم. هنگام اجرای تست استرس باید نمونه فرآیندهایی تولید شود که ابزار تست خودکار از آن ها استفاده کند. این نمونه فرآیندها برای اجرا نیازمند داده های فرآیندی هستند که می توان از داده های تست یکپارچه سازی استفاده کرد. چون تعداد نمونه فرآیند تولید شده در تست استرس بسیار زیاد است. به دلیل نیاز به حجم بالایی از نمونه فرآیندها برای تست استرس، به هیچ وجه توصیه نمی شود که این نوع از تست در همان محیط و به صورت همزمان انجام گیرد. 

آخرین فعالیت در فاز پیاده سازی راه اندازی است. راه اندازی زمانی اتفاق می افتد که کاربران نهایی فرآیندهای کسب و کار بتوانند از فرآیندهای نصب و راه اندازی شده استفاده کنند. این مرحله هیجان انگیزترین مرحله پروژه است. مرحله ای است که برای سازمان و تیم پروژه مشخص می شود که درنهایت این راهکار کار خواهد کرد یا خیر! شاید برخی از اعضاء تیم پروژه به عنوان پشتیبانی به گروهی از کاربران ملحق شوند. قطعاً کاربران با مشکلاتی مواجه خواهند شد. باید ابزاری تهیه کنید که کاربران بتوانند تمامی مشکلاتشان را از طریق آن اطلاع رسانی کنند. حتی می توانید این ابزار را با BPMS ای که در اختیارتان هست طراحی کنید و برای رفع آن ها، هر مشکل را به هر یک از اعضاء تیم تخصیص دهید. پشتیبانی از مرحله راه اندازی می تواند دو هفته، دو ماه یا بیشتر به طول انجامد، زمانی می توانیم بگوییم که مرحله پشتیبانی از راه اندازی و فاز پیاده سازی پایان یافته که پشتیبانی پروژه از تیم پروژه به واحد پشتیبانی فرآیند انتقال یابد.

ادامه در متدولوژی عملیاتی BPM - قسمت هفتم


نویسنده:  James F.Chang

منبع: کتاب Business Process Management System - فصل ۱۰

ترجمه: سهیل نیک فرجام


 

درباره رایورز

شرکت مهندسی نرم‌افزار رایورز در اوایل سال 1368 توسط جمعی‌از فعالین حرفه نرم‌افزار تأسیس گردید...

بیشتر بدانید

ارتباط با ما

  • تهران، خيابان ولی عصر، نرسيده به توانير، خيابان احتشام، شماره 5
  • 89326000

  • BPMS@rayvarz.com

خبرنامه پایگاه دانش BPM