مدیریت فرآیندهای کسب و کار به وسیله BPMN (تحلیل به روش SWOT)

BPMN یک روش استاندارد مدل سازی فرآیند است که صنایع را به خوبی پشتیبانی می نماید. بزرگترین مانع در عملیاتی ساختن این روش، پیچیدگی آن است که این پیچیدگی به همان اندازه ای که فروشندگان ابزار BPMN را تحت تاثیر قرار می دهد، روی کاربران انتهایی نیز تاثیرگذار است.

در فضای کنونی کسب و کار، کلیدی ترین استراتژی رقابتی برای سازمان ها، بررسی مستمر فناوری ها، تکنیک ها، مواد و ابزارهایی است که آن ها را قادر به توسعه و تولید محصولات و خدمات جدید می نماید. معمولا اغلب این محصولات باعث ایجاد پیچیدگی هایی می شوند از این رو سازمان ها می توانند به وسیله ایجاد تسلط بر توسعه، ایجاد انطباق محصولات با کاربران نهایی و با مدیریت موثر مزیت های رقابتی ایجاد نمایند. بررسی این موضوع یکی از کاربرد های بی شمار مدیریت فرآیند های کسب و کار (BPM) را آشکار می سازد.

BPM یک رویکرد منظم برای شناسایی، طراحی، اجرا، مستندسازی، نظارت، کنترل و اندازه گیری فرآیندهای مکانیزه و غیرمکانیزه کسب و کار در جهت دستیابی به نتایج مستمر و منطبق بر استراتژی و اهداف سازمان است. BPM در مقایسه با روش های سنتی مدیریت (مانند عملکرد متمرکز و سلسله مراتبی) سازمان ها را مفیدتر، موثرتر و تغییر پذیرتر می نماید. اگر چه پیاده سازی موفق BPM یک چالش اساسی است و به شفافیت فرآیندهای کسب و کار و بهبود مستمر آن ها وابستگی زیادی دارد.

یکی از مهمترین بخش های BPM، مدل سازی فرآیند کسب و کار است، یک روش مهندسی که مبتنی بر فرآیندهای سازمان می باشد. فرآیندی از تمام فرآیندهای جاری که ممکن است در  طول عمر خود تحلیل شود و بهبود یابد. 

علاوه بر این، مدل سازی فرآیند کسب و کار نقش مهمی را در پیاده سازی مدیریت فرآیند های کاری و سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان ایفا می کند حتی اگر جزء ملزومات بسیاری از برنامه های سنجش کیفیت ISO 9000 نباشد.

در ادامه دلایلی را ارائه می دهیم که نشان می دهند چرا BPMN تبدیل به استانداردی پیشگام در مدل سازی فرآیند های کاری شده است و چالش ها و تهدیدات استفاده از آن را بیان می کنیم. برای بررسی این موضوع از روش تحلیلی SWOT استفاده می نماییم. قبل از آن توضیح مختصری در مورد این روش تحلیلی ارائه خواهد شد.

روش SWOT که در فارسی با نام تحلیل سوات هم شناخته می‌شود یکی از ابزارهای برنامه ریزی استراتژیک است که برای ارزیابی وضعیت داخلی و خارجی یک سازمان استفاده می شود. SWOT در انگلیسی حروف اول کلمات قوت (Strength)، ضعف (Weakness)، فرصت (Opportunity) و تهدید(Threat) است. از این روش علاوه بر برنامه ریزی استراتژیک بطور کلی در تحلیل وضعیت سازمان‌ها استفاده می شود. در واقع تحلیل SWOT را باید ابزاری کارآمد برای شناسایی شرایط محیطی و توانایی درونی سازمان بدانیم، پایه و اساس این ابزار کارآمد در مدیریت استراتژیک و همین طور بازاریابی است. حال  قصد داریم BPMN را از دو راهبرد قوت ها و فرصت ها (SO) و ضعف ها و تهدیدها (WT) بررسی نماییم.

 

BPMN، نقاط قوت و فرصت ها:

BPMN اخیرا توسظ بزرگترین توسعه دهنده استانداردهای جهانی (ISO1) مورد تایید قرار گرفته است. این موضوع به تنهایی باعث افزایش میزان اعتمادپذیری و پایداری BPMN خواهد شد. از زمانی که BPMN استانداردسازی شده است، پتانسیل ذاتی این روش برای بهبود ارتباطات و همکاری های درون و برون سازمانی و همچنین پتانسیل بالقوه این روش جهت اجرایی ساختن برنامه های کاربردی فرآیندگرا نمایان گردیده است.

BPMN معانی اجرایی و نمودار تبادلات بین آن ها را تعریف می کند. این معناشناسی اجرایی یک درک روشن و دقیق از عناصر BPMN ارائه می دهد که به موجب استفاده از نمودارهای تبادلاتی، نمودارهای BPMN را که شامل اطلاعات گرافیکی می باشد با زبان کاربر کنترل پذیر میکند. معانی اجرایی و نمودار های تبادلاتی، قابلیت همکاری بین ابزارها و فروشندگان را مستقل از ابزار مدل سازی بهبود می بخشد.

BPMN شامل بیش از 100 عنصر گرافیکی است و انواع مختلف مدل ها را تعریف می کند. این موضوع موارد استفاده از BPMN برای مدل های فرآیندی را به روشنی افزایش می دهد. علاوه بر این BPMN امکانات توسعه مکانیزم های مورد استفاده را جهت بهره مندی هر چه بیشتر از قابلیت های BPMN افزایش می دهد.

 

BPMN، ضعف ها و تهدیدات:

استاندارد BPMN بسیار جامع بوده و شامل بیش از 500 صفحه تعریف و حاوی بیش از 100 عنصر گرافیکی برای طراحی فرآیند است. این موضوع یادگیری BPMN را به شدت دشوار می سازد. به علاوه این که اگر BPMN به صورت جامع آموخته نشود می تواند برداشت های متفاوتی را در بر بگیرد و کاربران با دریافت تفاسیر متفاوت به نتایج نادرستی دست یابند.

با وجود معانی اجرایی تعریف شده، مجریان و فروشندگان راهکارهای BPMN ممکن است از راه های متفاوت و غیر استاندارد برای اجرا و ترسیم فرآیندها استفاده نمایند که این موضوع ارتباط بین سیستم ها و مدل سازان و ابزارها را دشوار می نماید. علاوه بر این اکثر ابزارهای BPMN پشتیبانی اندکی را جهت اجرا نمودارهای BPMN شامل می شوند.

 

خلاصه:

جدول زیر خلاصه ای از نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای مدل سازی و مدیریت فرآیندهای کسب و کار به وسیله BPMN را نشان می دهد:

     

 


نویسنده: Gregor Polancic

منبع: Managing business processes with BPMN – SWOT Analysis

ترجمه: حسین ممتاز


 

درباره رایورز

شرکت مهندسی نرم‌افزار رایورز در اوایل سال 1368 توسط جمعی‌از فعالین حرفه نرم‌افزار تأسیس گردید...

بیشتر بدانید

ارتباط با ما

  • تهران، خيابان ولی عصر، نرسيده به توانير، خيابان احتشام، شماره 5
  • 89326000

  • BPMS@rayvarz.com

خبرنامه پایگاه دانش BPM